Wycinanki

Zbiór wycinanek, gromadzony jako dziedzina plastyki obrzędowej, obejmuje wycinankę kurpiowską, sieradzką, łowicką, rawską, pałucką. W ostatnich kilkunastu latach zbiór wycinanki znacznie powiększył się drogą zakupów. Przyczynkiem do tego stały się organizowane w ostatnich latach na terenie Muzeum liczne imprezy edukacyjno-plenerowe i goszczący w nich twórcy ludowi z różnych regionów etnograficznych kraju. Jednak podwalinę zbioru wycinanek stanowią te zakupione przez Muzeum na przełomie lat 70. i 80. XX w. Pozyskano wówczas do zbiorów m.in. zasadnicze typy wycinanki kurpiowskiej: pojedyncze leluje gwiazdy oraz wycinanki figuralne, które są dziełem m.in. Józefy Surmy, A. Polak i A. Brzosowskiej. Pozyskane wówczas do zbiorów wycinanki rawskie to prace Marii Góral z miejscowości Zakościele i Antoniny Legnatowskiej z Rzeczycy (obie miejscowości w pow. rawskim, woj. mazowieckim). Wycinankę sieradzką prezentują najstarsze nabytki, czyli strzępiaste kolorowe gwiozdy i kwiotki wykonane przez Jadwigę Chaładaj z Monic (pow. sieradzki, woj. łódzkie), jak również najnowsze w zbiorze wycinanek, sieradzkie cacka, lalki, kozaki autorstwa Katarzyny Reszpondek z Sieradza (woj. łódzkie). Do najstarszych muzealiów w zbiorze wycinanek należą również te w kolorze czarnym, z drobnym ażurem, o roślinnych motywach, autorstwa Bronisława Pietraka z Gutanowa (pow. puławski, woj. lubelskie) – kowala z zawodu a z zamiłowania autora poezji i plastyki ludowej. 

Wycinanka kurpiowska leluja, 2010 r., wyk. Czesława Kaczyńska, Sachalin (pow. ostrołęcki, woj. mazowieckie)

Nie zabrakło w kolekcji wycinanki łowickiej, łącznie ze słynną kodrą. Tematykę łowickich kodr stanowią prace wykonywane przez mieszkańców wsi podczas roku agrarnego oraz obrzędowość rodzinna i doroczna. Wśród nowych nabytków wycinanki łowickiej znalazły się prace autorstwa Henryki Lus z Łowicza oraz Grażyny Gładkiej z Zabostowa Dużego (pow. łowicki, woj. łódzki). Zbiór wycinanki kurpiowskiej wzbogacony został pracami – propagujących tradycje kultury kurpiowskiej – Czesławy Kaczyńskiej z miejscowości Sachalin i Tadeusza Konopki z Kadzidła (obie miejscowości w pow. ostrołęckim, woj. mazowieckie). Muzealny zbiór wycinanek w kolekcji dopełniają wycinanki pałuckie autorstwa Genowefy Patro z Wągrowca (woj. wielkopolskie). Różnorodnością formy i kompozycji charakteryzują się wycinanki autorstwa Władysława Tomczaka ze Zbąszynia (pow. nowotomyski, woj. wielkopolskie). Jego prace są odzwierciedleniem zainteresowań artysty regionalnym zróżnicowaniem wycinanki ludowej. Są wśród nich zarówno wycinanki łowickie, jak również wieloosiowe, jednobarwne wycinanki gwiaździste. 

 

/Hanka Wawruch/


powered by