Święty Izydor

Święty Izydor, obraz na szkle autorstwa Stanisława Wojcieszaka, ok. 2000 r., ze zbiorów Muzeum Narodowego Rolnictwa w Szreniawie

Piętnastego maja, oprócz św. Zofii, wspominamy też św. Izydora Oracza. Jest on ważny dla naszego Muzeum z tego względu, że patronuje rolnikom.

Urodził się około 1080 r. w Madrycie, a jego rodzina wkrótce przeniosła się na wieś. Tam Izydor pracował jako parobek u bogatego gospodarza Jana Vargasa. Z tego czasu pochodzi następująca legenda. Izydora oskarżono, że za mało pracuje, a za wiele się modli. Jego gospodarz postanowił to sprawdzić i go podpatrzeć. Zobaczył Izydora zatopionego w modlitwie oraz anioła wykonującego za niego orkę. Ten motyw najczęściej powtarza się w ikonografii świętego. Izydor ożenił się z Marią Toribią (beatyfikowaną w  1697 r.) i przeniósł do Madrytu. Mieszkał tam do śmierci, z krótką przerwą na czas, gdy miasto było zajęte przez Arabów. Ponownie znalazł się wtedy na wsi i pracował jako robotnik w gospodarstwie. Wraz z żoną zasłynęli z pobożności, obowiązkowości i uczynków miłosierdzia. Zmarł około 1130 r., a w 1170 r. przeniesiono jego szczątki do kościoła, w którym jako dziecko otrzymał chrzest. Cuda, jakie działy się przy jego grobie, przyciągały rzesze pielgrzymów. Beatyfikował go w 1619 r. papież Paweł V, a kanonizował trzy lata później Grzegorz XV. Dzień jego dorocznej pamiątki obchodzono 10 maja do momentu, aż papież Paweł VI przy reformie kalendarza liturgicznego (1969) ustalił wspomnienie na dzień 15 maja. 

Św. Izydor Oracz doznaje szczególnej czci w Madrycie, któremu patronuje. W jego uroczystość urządza się tam wspaniałe celebry w kościołach oraz organizuje festyny. Uznaje się go przede wszystkim za patrona rolników i osób opiekujących się zwierzętami, osób ciężko pracujących, orędownika w czasie suszy oraz opiekuna zwierząt domowych. 

Także w Polsce był kiedyś otoczony wielką czcią jako patron rolników. Od około dwudziestu lat jego kult jest przywracany, zwłaszcza w okolicach Białegostoku. W 2004 r. powstało tam Stowarzyszenie Świętego Izydora Oracza, które przyznaje medal imienia tego świętego za szczególne zasługi dla rolnictwa. Ponadto św. Izydor jest drugim patronem diecezji kieleckiej, a także wielu parafii na terenie kraju.

W ikonografii najczęściej przedstawiany jest w stroju rolnika, jako modlący się przy przydrożnej kapliczce lub krzyżu. W tym czasie przy orce zastępuje go anioł. Ponadto jego atrybutami są kłosy, różaniec, laska, spod której wytryska źródełko.

Z dniem św. Izydora związane są przysłowia:

Święty Izydor wołkami orze, kto go prosi, temu pomoże.

Na św. Izydora często bywa chłodna pora.

Na Izydora pusta komora.

Na św. Izydora dla bociana pora..


powered by