Siewniki rzędowe

T-4437
Kliknij!

Siewniki rzędowe wprowadzono jako alternatywę dla siewu ręcznego. Przewaga siewników polegała 

na równomiernym rozmieszczeniu nasion i umożliwieniu wykiełkowania wszystkim ziarnom. Wielką zaletę siewników rzędowych stanowiła możliwość regulacji gęstości siewu.

Dla laika wszystkie siewniki są do siebie podobne. Ziarno przechowywane jest  w ustawionej poprzecznie 

do kierunku pracy skrzyni nasiennej, która posiada ściany  o takim stopniu nachylenia, by umożliwić nasionom swobodne opadanie na dno. 

Pod skrzynią nasienną znajdują się przyrządy wysiewające. Decydują one o ilości ziarna w jednej „porcji”. 

Przyrządy wysiewające przenoszą ziarna do przewodów nasiennych, a stamtąd nasiona dostają się do redlic. 

Redlice rozpychają glebę, tworząc rowki, w które sypie się ziarno.

Jednym z najpowszechniejszych systemów wysiewających jest system Hoosiera, zwany trybikowym albo roweczkowym. Zasada jego działania opiera się na obracającym się walcu żłobkowanym, który umożliwia ziarnu przedostawanie się ze skrzyni siewnej na zewnątrz.

Nieco inaczej problem dozowania nasion rozwiązał czeski przemysłowiec František Melichar. System Melichara (łyżeczkowy) zakładał zaopatrzenie osi siewnej  w blaszane korytka. Połączona z kołem biegowym oś siewna poruszała łyżeczkami.

Kolejnym z systemów wysiewających był system kołeczkowy (nazywany też systemem Siederslebena). Wałek wysiewający posiadał na obwodzie kołeczki (ząbki) ustawione w dwu szeregach, przesuniętych względem siebie o pół podziałki, co sprawiało, że wysiew był równomierny. Wygarnianie nasion przez ten zespół przebiegało podobnie jak w zespole Hoosiera.

W klasycznych siewnikach rzędowych zespoły wysiewające umieszczone były  na wysokości 600–800 mm nad poziomem gleby. Z tego względu konieczne było zastosowanie urządzeń doprowadzających wygarniane nasiona do redlic. Tymi urządzeniami były przewody nasienne. Konstrukcja i sposób połączeń przewodu nasiennego musiały uwzględniać możliwość zmian odległości w płaszczyźnie pionowej (podnoszenie i opuszczanie redlic), jak również możliwość przemieszczeń bocznych redlic względem zespołu wysiewającego (ustawianie szerokości międzyrzędzi). Dziś stosowane są trzy zasadnicze typy przewodów nasiennych: spiralne, teleskopowe i gładkie rurowe. 

W pierwszych dekadach XX wieku stosowano też lejkowe przewody nasienne.

 

Z historycznego punktu widzenia wyróżnić można trzy typy redlic: europejskie, amerykańskie
i talerzowe. Redlica europejska była ciągniona przez ramę siewnika i wgniatana własnym ciężarem w rolę. 

Częściowo rozpychała ona ziemię na boki. Zaraz po przejściu redlicy ziarno było przysypane obsypującą się ziemią.

Odmienny typ redlic wykształcił się w Ameryce Północnej. Pola były tam zdecydowanie bardziej zachwaszczone i zanieczyszczone kamieniami aniżeli w Europie Zachodniej. Redlice były więc potężniejsze i posiadały charakterystyczny kształt – wygięty ku przodowi dziób.

Amerykanie wprowadzili też jeszcze inny typ redlic – talerzowe. Tylko z nazwy były one redlicami, bowiem z wyglądu nie były podobne do radła. Przypominały raczej talerze z bron talerzowych. Talerze wycinały w glebie bruzdkę, do której wpadały ziarna.

 

Opracował: Mariusz Niestrawski

Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie

 


powered by