Centralne dożynki. Płock 1976

Centralne dożynki. Płock 1976

Plakat „Centralne dożynki. Płock 1976” autorstwa Danuty Cesarskiej nawiązuje do tematyki święta plonów. Na pierwszym planie został przedstawiony złocisty wieniec dożynkowy. Jest on owocem ciężkiej pracy rolnika, której ostatni etap (żniwa) ukazano w tle. Wieniec przypomina kształtem dzwon. Wypukły dół na kolistej podstawie, upleciony na stelażu, zwęża się ku górze, którą z kolei uformowano ze związanych czerwonymi wstążkami kłosów. Wiązki zboża w części górnej ustawiono w pionie, by w ten sposób stworzyć dwukondygnacyjny postument, na którego szycie widnieje biały orzeł (bez korony) i powiewająca biało-czerwona wstążka. Wieniec ozdabiają kolorowe kwiaty i wstążki. Za wieńcem, w tle przedstawienia trwają prace żniwne. Zmechanizowaną wieś reprezentują trzy masywne sylwetki czerwonych kombajnów. Złote pasy nieskoszonego zboża występują na przemian z burą zielenią ścierniska. Aurę późnego lata podkreśla błękitne niebo z obłokami kłębiącymi się nad linią horyzontu. Niebo jest graficzną oprawą dla godła Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, zamieszczonego na szczycie wieńca. 

Przedstawiony plakat spełniał dwie funkcje: informacyjne (Dożynki w Płocku) i propagandowe  (propagowanie polityki władzy państwowej wobec wsi). Przed wojną gospodarzem dożynek było ziemiaństwo i duchowieństwo. Natomiast po 1945 r. stali się nimi przedstawiciele władz partyjnych. Korowody dożynkowe o charakterze politycznym miały wyrażać poparcie wsi dla ówczesnej władzy i polityki rolnej. Momentem kulminacyjnym korowodu dożynkowego było wręczenie największego wieńca (symbolu obfitości) przez społeczność wiejską przedstawicielowi władzy. Ostatnim etapem uroczystości dożynkowych była zabawa ludowa. Towarzyszyły jej różne imprezy jak targi, kiermasze, festyny, itp.

Autorem plakatu jest Danuta Cesarska. Urodzona w 1942 r. w Radomyślu Wielkim (woj. podkarpackie). Studia odbyła w latach 1960-1966 na Wydziale Grafiki ASP  Warszawie, gdzie otrzymała dyplom w pracowni Henryka Tomaszewskiego. Jej styl wpisuje się w nurt grafiki lat 1960.-1970.  nawiązującej do ruchu hippisowskiego. Wyróżnia się on malarskim ujęciem, intensywną kolorystyką, rysunkiem prowadzonym płynną szeroką kreską oraz komiksową konwencją. Cesarska obok plakatów tworzyła również ilustracje do książek. 

Zbiory plakatu w Szreniawie liczą obecnie 491 pozycji inwentarzowych i były pozyskiwane od końca lat 1960. Te o tematyce dożynkowej są nieliczne (około kilkunastu pozycji). Więcej o zbiorach plakatu w Muzeum w Szreniawie znajdziecie Państwo na naszej stronie: http://www.muzeum-szreniawa.pl/imuzeum/web/app.php/vortal/zbiory_artystyczne_1.html

 

Polecana literatura dotycząca dożynek w Wielkopolsce:

„Wieniec Wielkopolski, czyli święto żniw”, Kościan 1946.

A. Wojciechowska „Dożynki w Wielkopolsce”, Poznań 1970.

 „Winiec Wielkopolski”, oprac. Z. Smoluchowski, Leszno 1984.

A. Wojciechowska „Zwyczaje i obrzędy dożynkowe”, [w:] „Wielkopolskie Zeszyty Folkloru” nr 1/2001.

/Hanna Ignatowicz/


powered by