OBIEKT MARCA: SIEWNIK "KASZUB"

Konny siewnik rzędowy S014 „Kaszub”.

Od końca XIX wieku jednym z symboli nowoczesności w gospodarstwach rolnych był konny siewnik rzędowy. Zapewniał on oszczędność ziarna i równomierny wzrost roślin, a to miało przełożenie na większe plony. Choć w drugiej połowie XX wieku na ziemiach polskich nabrał rozpędu proces mechanizacji, to nadal konne siewniki rzędowe były ważnym elementem wiejskiego krajobrazu.

Kliknij!

W Polsce Ludowej w produkcji siewników specjalizowała się Fabryka Maszyn Rolniczych „Kraj” w Kutnie. W latach 1958-1995 w Kutnie produkowano między innymi piętnastorzędowe siewniki konne S014/0-1,5/15 „Kaszub”. Siewnik o numerze fabrycznym 21338 znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie. Egzemplarz ten powstał w 1975 roku.

„Kaszuby” eksploatowano na polskiej wsi przez kilkadziesiąt lat. W związku z zastąpieniem siły koni ciągnikami rolniczymi, dostosowywano je do trakcji mechanicznej. Zwiększano także ich szerokość roboczą – spawano razem dwa, albo półtora siewnika.

Siewnik „Kaszub” to obiekt całkowicie metalowy. Rama została skonstruowana ze spawanych kątowników stalowych. Kątowniki łączą dwie osie. Koła tylne są większe, mają średnicę 105 cm. Średnica przednich kół wynosi 60 cm. „Kaszub” to siewnik dwutorowy, czyli koła przednie i tylne nie poruszają się w tych samych koleinach. Rozwiązanie to dawało więcej możliwości ustawiania międzyrzędzi. Poza tym siewnik w mniejszym stopniu ugniatał glebę, był lżejszy i prostszy. Kierunek poruszania się siewnika wyznaczano ruchem steru, czyli wyprofilowanej rury. Ster mógł być skierowany do tyłu, na boki oraz w dwie pozycje pośrednie – łącznie istniało pięć pozycji. Do ciągnięcia siewnika zaprzęgano jednego bądź parę koni. Obsługę zapewniało dwóch ludzi.

Kliknij!

      Wysiew nasion roślin kłosowych, strączkowych, oleistych i niektórych okopowych odbywał się dzięki obracaniu się trybikowego (roweczkowego) przyrządu wysiewającego. Ten ostatni był napędzany od koła biegowego za pośrednictwem kół zębatych przekładni bocznej. Obracający się przyrząd wysiewający przenosił (górą lub dołem, w zależności od ustawienia) ziarno ze skrzyni nasiennej przewodów nasiennych, a stamtąd trafiało ono do redlic. Wysiew dolny był stosowany do nasion roślin kłosowych, a wysiew górny – do strączkowych, okopowych i oleistych.

      Siewnik ma 15 redlic, które są połączone ze skrzynią nasienną za pomocą spiralnych przewodów nasiennych. W tym układzie wysiewano pszenicę, żyto, owies i jęczmień. W przypadku grochu stosowano 8 albo 5 redlic, w przypadku buraków – 4, a w przypadku rzepaku – 5. W budowie siewnika zastosowano redlice europejskie. Skrzynia nasienna ma szerokość 1,5 m i pojemność 76 l. Z tyłu skrzyni nasiennej, przy prawym kole, znajduje się dźwignia przestawiająca urządzenie z pozycji transportowej na pozycję do pracy. Podnosi ona i opuszcza redlice. Pośrodku natomiast skrzyni nasiennej umieszczono dźwignię ustawiającą przyrząd wysiewający w zależności od rodzaju i ilości wysiewanego ziarna. Wydajność siewnika wynosiła około pół hektara na godzinę. 

Siewnik posiada czerwony lakier. Osłona z lewej strony skrzyni nasiennej jest żółta, a z tyłu skrzyni nasiennej naniesiono czarne napisy. Malatura i wszystkie napisy są oryginalne. 

Kliknij!

Muzeum Narodowe Rolnictwa w Szreniawie zakupiło obiekt jesienią 2019 roku. Na początku 2020 roku, w związku z organizowaną na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich wystawą muzealną, został on poddany zabiegom konserwatorskim. Przed pozyskaniem przez Muzeum siewnik pracował w Zagłobie pod Strykowem (województwo łódzkie).

W zbiorach Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie znajduje się też wydana w 1966 roku Instrukcja obsługi siewnika zbożowego S014/0-1,5/15 „Kaszub” (AN-5066). 

 

Producent: Fabryka Maszyn Rolniczych Kraj w Kutnie

Model: S014 „Kaszub”

Numer fabryczny: 21338

Szerokość robocza: 150 cm

Liczba przyrządów wysiewających: 15

Pojemność skrzyni nasiennej: 76 dm3

Waga: 336 kg

Lata produkcji modelu: 1968-1995

Rok wyprodukowania egzemplarza: 1975

Wydajność: 0,5 ha/h

Prędkość pracy: 4,5 km/h

Prędkość transportu: 5 km/h

Numer inwentarzowy: MNR TR-6058

/Mariusz Niestrawski/

 

Zainteresowały Cię maszyny do wysiewu nasion? Zajrzyj tutaj:

Siewnik "Simplex" Fabryki Maszyn Rolniczych Nitsche i S-ka

Siewnik taczkowy do roślin drobnonasiennych z fabryki Cegielskiego

Siewnik do buraków firmy Melichar

 

 


powered by