obiekt miesiąca lipca: fotografia "W szreniawskiej gorzelni"

W szreniawskiej gorzelni. Historia majątku ziemskiego w Szreniawie sięga roku 1852, kiedy to w ówczesnym Marienbergu Herman von Bierbaum zaczął budować swoją siedzibę wraz z folwarkiem. Oczywistymi znakami tego czasu są budyni zachowane do dnia dzisiejszego. Oprócz najbardziej rzucającego się w oczy pałacu- siedziby dawnych właścicieli, na terenie muzeum możemy wciąż zobaczyć: zabytkowe stodoły, spichlerz, budynek rządcówki czy wreszcie gorzelnię, na której chcemy się teraz skupić, bo to właśnie jej wnętrze i pracowników przedstawia zdjęcie, będące naszym obiektem miesiąca (nr. inw. AF-2861).

Kliknij!

Gorzelnia zbudowana została w 1897 roku. Jak wynika z powstałego w 1936 r. „Spisu i oszacowania nieruchomości spadkowych po śp. Dr. Józefie Glabiszu”(był właścicielem majątku od 1920 r.; po jego śmierci, aż do wybuchu II WŚ, włościami zarządzał jego syn Władysław) gorzelnia jest czynna „z prawem odpędu 12.500 litrów. Główny aparat odpędowy wyrobu Pauksch Landsberg pochodzi z 1918 r. Kocioł parowy płomiennorurkowy w dobrym stanie (…) Poszczególne ubikacje (pomieszczenia) gorzelni są dobrze rozłożone, tak że nadzór w czasie kampanii nie jest utrudniony”. Dokument wskazuje, że na wyposażeniu gorzelni znajdowały się następujące urządzenia: aparat odpędowy, kocioł parowy, maszyna zapędowa Pauksch, kadź zacierowa  o pojemności 3780 l, parnik do ziemniaków „Hanze”, 10 kadzi z drzewa dębowego po 2900 l, chłodnik, zegar do okowity, 5 beczek do słodu, 1 pompa do papieru, 2 zbiorniki, 1 motor Deutz do pompowania wody, pompa skrzydłowa, elewator z płuczką, wały transmisyjne, łożyska, tarcze żelazne, kozły, gniotownik, zbiorniki do wody, pasy transmisyjne.

Na zdjęciu, które zostało wykonane w 1922 r. znajdują się trzy postacie. Są to: stojący centralnie wieloletni kierownik gorzelni - Józef Szczerkowski, za nim w głębi stoi, jak głosi napis na odwrocie fotografii, p. Zaworski, po lewej p. Leszczyński. Elegancki strój tej dwójki każe przypuszczać, że byli urzędnikami skarbowymi przybyłymi na kontrolę produkcji w gorzelni.

Niewątpliwie ciekawostkę stanowią sprzęty, które można rozpoznać na fotografii. Fotografia została wykonana w aparatowni – pomieszczeniu, w którym skupiona była większość urządzeń mechanicznych gorzelni. Po prawej stronie widać nitowany zbiornik – to kadź zacierna. Z lewej strony natomiast panowie opierają się o maszynę parową. W głębi znajdowało się przejście do kotłowni. Znajdujący się tam kocioł dostarczał pary technologicznej oraz zasilał maszynę parową. Kadź zacierna wyposażona była w mieszadło z napędem pasowym. Napęd z maszyny parowej na mieszadło przenoszony był za pomocą umieszczonej pod sufitem pędni, czyli wału z kołami pasowymi pozwalającymi łączyć urządzenia mechaniczne z wprawiającą je w ruch maszyną parową.

Gorzelnia w swej pierwotnej formie funkcjonowała do końca lat 60. XX wieku. W roku 1977 po modernizacji i adaptacji w budynku uruchomiono zakład produkcji ekstraktu słodowego na potrzeby przemysłu farbiarskiego tzw. ekstraktownię. Obecnie w części budynku działa Browar Szreniawa, a w pozostałej znajdują się ekspozycje muzealne: galerie plakatu antyalkoholowego, wystawy: "Z historii gorzelni w Szreniawie" oraz "Praca w gorzelni i przygotowanie do zawodu". Na piętrze zwiedzać można odtworzone mieszkanie kierownika gorzelni oraz kancelarię kontroli skarbowej z wystawą „Laboratorium gorzelnicze”.

/Agnieszka Floryszczak/


powered by