Muzeum Młynarstwa w Jaraczu

O muzeum

Muzeum Młynarstwa w Jaraczu położone jest w odległości 40 km od Poznania przy trasie nr 11 Poznań–Piła, przy wschodnim krańcu Puszczy Noteckiej, nad rzeką Wełną, w miejscu o dużych walorach krajobrazowych. W Jaraczu kończy się rezerwat przyrody „Wełna”, który obejmuje 3,5-kilometrowy odcinek rzeki o bystrym nurcie z florą i fauną charakterystyczną dla potoków karpackich.
Pierwsza wzmianka pisana o młynie w Jaraczu pochodzi z XV wieku. Był to jeden z wielu młynów poruszanych kołem wodnym zbudowanych na dopływach rzeki Warty. Obecnie w skład zabudowań osady młyńskiej, w której od 1981 r. prowadzone jest Muzeum Młynarstwa w Jaraczu, wchodzą następujące budynki:

  • młyn wodny z przełomu XIX i XX wieku wraz z zespołem kanałów młynówki,
  • młyn wietrzny – wiatrak koźlak z końca XVIII wieku,
  • młyn wietrzny – wiatrak turbinowy z połowy XX wieku,
  • stajnia przymłyńska z XIX wieku,
  • dom mieszkalny z XIX wieku.

W budynku młyna wodnego z przełomu XIX i XX wieku napędzanego turbiną Francisa znajduje się ekspozycja przemysłowej techniki młynarskiej obejmująca cały cykl przemiału zboża na mąkę. Maszyny i urządzenia we młynie pochodzą z lat dwudziestych XX wieku. Dodatkowo wyeksponowane są tu modele młynów wodnych i drobny sprzęt pomocniczy. Drugi z młynów to wiatrak przeniesiony ze wsi Czacz (gm. Śmigiel) z końca XVIII wieku. Jest reprezentantem najbardziej charakterystycznych w Wielkopolsce wiatraków typu koźlak. Wnętrze młyna w sposób naturalny prezentuje wyposażenie obiektu podczas użytkowania. Dużą atrakcją dla zwiedzających są regularne pokazy pracy wiatraka przy wykorzystaniu siły wiatru. W budynku dawnej stajni urządzano ekspozycję poświęconą tradycyjnemu przetwórstwu zbożowemu. Prezentowane są tu żarna, stępy, śrutowniki do zboża o napędzie ręcznym lub kieratowym oraz mechaniczny śrutownik produkcji Zakładów H. Cegielskiego w Poznaniu. W kolejnym obiekcie muzealnym - „Domu Młynarza” znajduje się wystawa pt. „Kolekcja modeli wiatraków inż. Feliksa Klaczyńskiego” prezentująca unikalny zbiór ponad czterdziestu modeli wiatraków z całej Polski. Na terenie muzealnym prezentowane są również urządzenia służące do napędu młynów: silniki elektryczne i na gaz ssany oraz maszyny parowe.

Muzeum Młynarstwa w Jaraczu ma ciekawą ofertę edukacyjną.
Dla przedszkolaków i uczniów szkół podstawowych prowadzone są zajęcia „Od ziarenka do bochenka”, w których to, przez aktywny udział, dzieci poznają metody wytwarzania mąki, pracując na stępach, żarnach i sitach przetakowych.
Młodzieży ze szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych proponuje się prelekcje dotyczące budowy wiatraków i wykorzystywania siły wiatru.
Dla studentów uczelni technicznych oraz szkół ponadgimnazjalnych skierowane  są zajęcia prezentujące wodę jako źródło energii w oparciu o działającą w muzeum Małą Elektrownię Wodną Jaracz o mocy 45 kW.

Ze względu na piękno otaczającej przyrody i bazę wypoczynkowo – hotelową muzeum jest miejscem wielu ważnych uroczystości w życiu rodzin, konferencji i spotkań firmowych, etapem rajdów pieszych, rowerowych i wodnych. W muzeum odbywają się także imprezy kulturalne: koncerty, wieczory poetyckie i plenery plastyczne. Do najważniejszych z nich należą:

  • Marzanna - impreza o charakterze rodzinnym nawiązująca do tradycji żegnania zimy  i witania wiosny,
  • Festyn Młynarski - impreza edukacyjno- rekreacyjna prezentująca dawne młynarstwo oraz kulturę wsi polskiej,
  • Spotkania Miłośników Wiatraków i Młynów Wodnych – odczyty i prezentacje przygotowane przez pasjonatów, kolekcjonerów, budowniczych, muzealników i naukowców zainteresowanych dawnym młynarstwem.

Ze względu na walory krajoznawcze i naturalną kompozycję architektury z naturą zapraszamy do Muzeum Młynarstwa w Jaraczu przez cały rok.

 


powered by