Międlica

Międlenie lnu. Zbiory Archiwum Ikonograficznego MNR i PR – S w Szreniawie.

"Październik, bo paździerze baba z lnu cierlicą bierze" - to stare przysłowie polskie. Nazwy miesięcy w polskim języku pochodzą często od czynności wykonywanych przez ludzi w tzw. roku agrarnym czy dzięki zaobserwowanym przez nich zjawiskom przyrody. Ale czy wszyscy wiemy, z jakiego słowa wywodzi się  nazwa miesiąca październik i co to takiego owe paździerze? 

Otóż najprościej rzecz ujmując, paździerze, to połamana i pokruszona słoma lniana. Łamanie i kruszenie łodyg lnianych wykonywano za pomocą międlic lub cierlic. Są to jakby drewniane nożyce złożone z dwóch części – dolnej z jedną (międlica) lub dwoma szparami (cierlica) i górnej – z taką liczbą mieczy ile szpar w części dolnej. Ostrza uderzając w słomę, trafiały w wycięcia dolnej części i łamały części zdrewniałe. W ten sposób uzyskiwano włókno lniane oddzielone od drewna czyli paździerzy. Czynność te nazywano międleniem lnu. Była to bardzo powszechnie, wykonywana przez kobiety wiejskie, żmudna i czasochłonna. Wszak każda gospodyni wiejska uprawiała niegdyś len i poddawała go dalszej obróbce w ramach gospodarstwa domowego - babskie lato w październiku, baby mają robót bez liku. Charakterystyczny odgłos pracujących międlic rozchodził się po wsiach w okresie jesiennym, w miesiącu, który w języku polskim nazywamy „październikiem”.

Międlica, Klon, pow. ostrzeszowski, woj. wielkopolskie). Zbiory MNR i PR – S w Szreniawie.

W zbiorach Muzeum w Szreniawie wśród licznie zgromadzonego sprzętu do wstępnej obróbki lnu znalazły się również międlice i cierlice. 


powered by