Kiełbaśnica

Zobacz galerię

Na świętej Agnieszki więdlą (wędzą) szynki, jedzą kiszki.

Kiełbaśnica to nic innego, jak przyrząd do wyrobu kiełbas. Za pomocą nadziewarki można było w prosty sposób napełnić farszem jelita i wyprodukować smaczne wędliny. Kto nie miał urządzenia do napełniania robił to ręcznie, pilnując, aby starannie upchnąć farsz i nie pozostawić wewnątrz powietrza. Pozostawione powietrze oraz nieodpowiednia temperatura parzenia powodowały pękanie kiełbas. Przedstawiona nadziewarka pochodzi sprzed II wojny światowej. Jest to urządzenie o wydajności odpowiedniej dla małych zakładów rzemieślniczych. W większych zakładach używano nadziewarek o napędzie mechanicznym. Nadziewarki takie używane były również po wsiach przez rzeźników trudniących się usługowo ubojem zwierząt i wyrobem wędlin. Urządzenie zbudowane jest z metalowego cylindra na farsz zakończonego długa tuleją, na którą naciąga się oczyszczone jelita, a całość zamocowana w drewnianej podstawie. Napełnianie odbywa się poprzez przesuwanie tłoka napędzanego ręczną korbą za pośrednictwem listwy współpracującej z kołem zębatym.

Przepis z 1838 roku na kiełbasę wieprzową 

„Weź mięsa wieprzowego więcej tłustego jak chudego, pokraj je drobno z szalotką, pieprzem, tymiankiem, majerankiem, cybulą lub czosnkiem (według upodobania), przydaj cokolwiek ośródka bułki miałko na tarce utartego; osól, wymieszaj dobrze wszystko i przylej łyżkę mocnej, czystej okowity, a potem nadziewaj wyczyszczone kiszki wieprzowe lub inne: nakałaj kiedy niekiedy szpilką dla uwolnienia zamykającego się w czasie nadziewania powietrza. Nadziane kiełbasy, upodobanej długości zawiązuje się po obu końcach niciami. Do użycia upiec na roszcie, lub na rożnie, albo usmaż w maśle lub sadle.”

Alternatywą dla przygotowywania kiełbas we flaku było utrwalanie mięsa w słojach o szczelnym zamknięciu tzw. słojach Wecka. Ten sposób utrwalania wymagał jednak dużego nakładu pracy w najbliższych dniach po uboju. Do słojów trafić musiało bowiem mięso bardzo świeże, które dawało gwarancję, że się dobrze zakonserwuje.

Zobacz galerię

W bieżącym roku w naszym Muzeum zorganizowane grupy będą mogły wziąć udział w pokazach wyrobu wędlin w ramach współpracy z poznańskim oddziałem Polskiej Izby Produktu Regionalnego i Lokalnego. Bliższe informacje pojawią się na naszej stronie wkrótce.

/Anna Grześkowiak-Przywecka/


powered by