Hafty

Muzealny zbiór haftów w ostatnich latach został znacznie wzbogacony o nowe muzealia. Ze względu na technikę wykonania w zbiorze wyróżnić można hafty liczone i hafty nakładane. Oprócz ozdobnych serwetek, poduszek, bieżników, najokazalsze hafty zdobią stroje ludowe. 

Kryza dla dziecka, element stroju biskupiańskiego (dzierżackiego), lata 50. XX w. Posadowo (pow. gostyński, woj. wielkopolskie)
Obejrzyj galerię.

Podobnie jak w innych działach sztuki ludowej, podstawę kolekcji haftów stanowiły dary uzyskane przez Muzeum w chwili jego postawiania (np. serwetki z haftem kaszubskim). Zbiór rozszerzany przez wiele lat drogą zakupów, wzbogacony został szczególnie na przełomie lat 80. i 90. XX w., kiedy to zostały pozyskane do zbiorów przykłady haftów z południowej Polski i zachodniej Wielkopolski, oraz w ostatnich kilku latach, kiedy to wzbogacony został znacznie zbiór haftów z Wielkopolski, w tym kopki i kryzy  ozdabiające kobiece stroje biskupińskie (dzierżackie) i szamotulskie oraz ozdobiony drobnym, białym ornamentem kwiatowym, urozmaicony ażurem, bieżnik z haftem pałuckim autorstwa Krystyny Rozdan ze Żnina (pow. żniński, woj. kujawsko-pomorskie). Wśród najnowszych nabytków zbioru haftów znalazły się serwety i obrusy z haftem, zakupione od Teresy Pryzmont z Wasilówki, (pow. sokólski, woj. podlaskie) a wykonane przez jej matkę Teofilę Kraśnicę w latach 40. i 50. XX w.

Makatka z haftem, lata 50. XX w., wyk. Franciszka Andrzejewska, Żychlewo, (pow. gostyński, woj. wielkopolskie)

Znakiem czasu, potwierdzającym fakt, że sztuka ludowa nie jest statyczna i jej funkcja współcześnie zmienia się, jest na przykład pozyskane do zbiorów ozdobione haftem łowickim etui do telefonu komórkowego. Zbiór (również znacznie w ostatnich kilku latach powiększony) uzupełniają ręczniki i makatki na ścianę zdobione ściegiem za igłą i przedstawiające scenki rodzajowe z życia wsi i towarzyszące im sentencje.

Nie umniejszając wartości historycznej, artystycznej, regionalnej i niejednokrotnie unikatowej wspomnianych wyżej nowych przykładów haftów, należy w tym miejscu pamiętać o tych wcześniej pozyskanych do muzealnego zbioru i niejednokrotnie już przy różnych okazjach charakteryzowanych. Mowa tu o haftach liczonych w postaci tiulowych bieżników oraz czepców z kobiecego stroju zbąszyńsko-babimojskiego, zdobionych delikatnymi, białymi, sześcioramiennymi gwiazdami, stylizowanymi gałązkami z kwiatami i motywami liści winogron.

Bieżnik z haftem liczonym, lata 80. XX w., wyk. Jadwiga Hirt, Chrośnica (pow. zbąszyński, woj. lubuskie)
Obejrzyj galerię.

Są one dziełem hafciarki Jadwigi Hirt z Chrośnicy (pow. zbąszyński, woj. lubuskie). Z kolei w grupie haftów nakładanych na szczególną uwagę zasługują m.in. ozdobione haftem kurpiowskim okrągłe serwetki lniane – bardzo bogata forma tego haftu znajduje się na elementach kobiecego stroju kurpiowskiego Puszczy Zielonej (mankietach, kołnierzu i naramiennikach koszul). Dziełem ludowej hafciarki z Kartuz (woj. pomorskie) M. Dąbrowskiej są dwie ozdobne poduszki. Jedną z poduszek zdobi  haft bursztynowy, charakterystyczny dla borowiackiej szkoły haftu kaszubskiego, drugą – ornament o specyficznej dla kaszub siedmiobarwnej  kolorystyce, z dominacją trzech odcieni koloru niebieskiego. Do tej samej grupy haftów należy zaliczyć tez pracę A. Duszy z Odrowąża (pow. nowotarski, woj. małopolskie), tzn. komplet poszewek dekorowany białym, bardzo bogatym, ażurowym ornamentem.

 

/Hanka Wawruch/ 


powered by