Fragment wodociągu Raczyńskiego

Fragmenty wodociągu Raczyńskiego wykopanego w 1992 r. w południowej części Starego Rynku w Poznaniu (pomiędzy ul. Wrocławską a Wodną). Do rur wodociągu użyto głównie drzewa sosnowe a na niektóre odcinki drzewa olchy. Wiercenia wykonywano ręcznie świdrami łyżkowymi, po uprzednim wykonaniu otworu prowadzącego o małej średnicy. 

Wymiary trzech posiadanych przez nasze Muzeum fragmentów rur wynoszą: 245x37 cm, 170x37 cm oraz 64x40 cm.

 

Kliknij!

Okoliczności powstania wodociągu

W XIX wieku „azjatycka cholera”, znana dotychczas tylko z opowieści o Indiach, pojawiła się w Królestwie Polskim, przywleczona tam przez wojska rosyjskie walczące przeciwko powstaniu listopadowemu. 12 lipca 1831 r. odnotowano pierwszy przypadek zachorowania na cholerę na przedmieściu Poznania. Złe warunki higieny i brak dostępu do czystej wody pitnej potęgował rozprzestrzenianie się „azjatyckiej cholery”. Przez trzy miesiące zmarło w mieście 521 osób, czyli około 2% mieszkańców Poznania. Hrabia Edward Raczyński wielki Polak dobroczyńca i filantrop zainicjował poszukiwania nowych źródeł wody. Dotychczas zdrową wodę pitną można było czerpać, w całym mieście, tylko z fontann na Starym Rynku i z podwórza dawnego kolegium jezuickiego. Finansowane przez hr. Raczyńskiego poszukiwania zakończyły się pełnym sukcesem. Nowe źródła znaleziono na wzgórzach winiarskich i już w 1832 r. położono system drewnianych rur, którymi wodę sprowadzano do miasta. Wodociąg prowadził od wzgórza Winiarskiego, przez Wzgórze św. Wojciecha, Plac Wielkopolski, Aleje Marcinkowskiego, Stary Rynek, Szkolną, Strzelecką do Długiej. Mieszkańcy Poznania mieli odtąd pod dostatkiem czystej źródlanej wody. Mogli ją czerpać ze specjalnych basenów lub dwóch fontann na Alei Wilhelmowskiej (obecnie Aleje Marcinkowskiego) oraz przy Długiej w załomie muru szpitalnego. 

System wodociągów ofiarowany miastu przez hrabiego Edwarda Raczyńskiego funkcjonował bez zmian trzydzieści lat. W 1862 r. rury drewniane zastąpiono żelaznymi. 

Na podstawie: Marii i Lecha Trzeciakowskich, W średniowiecznym Poznaniu, Poznań 1982

/Dorota Matela/


powered by