Fabryka Maszyn Rolniczych Nitsche i Spółka- w cieniu zakładów Ciegielskiego

Przeciętny Wielkopolanin, mówiąc o produkcji maszyn rolniczych w Poznaniu na początku XX wieku, myśli o zakładach Hipolita Cegielskiego. Produkująca nowoczesne maszyny rolnicze fabryka Cegielskiego stała się symbolem pracy organicznej w Wielkopolsce, a także walki o podniesienie kultury rolnej w gospodarstwach Prowincji Poznańskiej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zakłady Cegielskiego jeszcze się rozwinęły, nie była to jednak jedyna wielkopolska fabryka zajmująca się produkcją narzędzi rolniczych. Jednym z zakładów konkurujących z poznańskim potentatem była Fabryka Nitsche i Sp.

Rys historyczny

Fabryka Maszyn Rolniczych Nitsche i Sp. została założona jeszcze przed wybuchem pierwszej wojny światowej (1911 r.) przez braci Franciszka i Piotra Nitsche. Główna siedziba firmy i fabryka mieściły się na ulicy Kolejowej 1–3. Teren fabryki obejmował 1,5 ha, zakłady posiadały własną bocznicę kolejową. Oddział handlowy funkcjonował natomiast na ulicy Św. Marcin 33. 

Po odzyskaniu niepodległości dobra dla polskiego rolnictwa koniunktura wpłynęła na szybki rozwój zakładów Nitsche i Sp. W połowie 1924 roku firma oferowała do sprzedaży wialnie, młynki do sortowania nasion, żmijki do zboża, śrutowniki, opielacze do buraków i zboża, siewniki do nawozów sztucznych, sortowniki do ziemniaków, kieraty, włóki, dołowniki do ziemniaków, młynki do mielenia nawozów sztucznych, siekacze do buraków, brony, a także siewniki do zboża systemu Dehnego. Poza tym zakłady Nitsche i Sp. sprzedawały produkty innych producentów: Ventzkiego, Kriesla, a także Lanza.

Kliknij!

Towary braci Nitsche trafiały na rynki wewnętrzne, ale były także eksportowane za granicę. Prezentowano je na Państwowych Wystawach Krajowych w Poznaniu oraz na Targach Wschodnich we Lwowie. Fabryka szczyciła się 12 złotymi medalami uzyskanymi na najróżniejszych wystawach sprzętu rolniczego.

W 1929 roku wybuchł jeden z największych kryzysów gospodarczych w historii. 

W większości państw świata trwał on do 1933 roku. W słabszych, ukierunkowanych na rolnictwo gospodarkach przeciągnął się aż do 1935 roku. 

Jednym z krajów silniej dotkniętych kryzysem była II Rzeczypospolita. Lata 1929–1935 były zabójcze dla polskiego rolnictwa oraz związanych z nim gałęzi gospodarki – między innymi dla producentów maszyn rolniczych. Cywilizacyjnie polskie rolnictwo się cofało, a pozbawiony rynków zbytu, dotąd prężnie rozwijający się przemysł maszyn rolniczych podupadał. W efekcie fatalnej koniunktury w latach 30. XX wieku Fabryka Maszyn Rolniczych Nitsche i Sp. zbankrutowała.

 

Siewnik Nitsche, T-4437
Kliknij!

Prezentowany siewnik został zbudowany w zakładach Nitsche i Sp. w Poznaniu. Jest to siewnik 23-rzędowy, tzn. posiada 23 przyrządy wysiewające (redlice europejskie), które są połączone ze skrzynią nasienną za pomocą spiralnych przewodów nasiennych.

Siewnik powstał w Poznaniu w okresie II Rzeczypospolitej. Pracował między innymi w Sędzinach, gm. Duszniki, pow. szamotulski, woj. wielkopolskie. W 1996 roku został zakupiony przez Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie. W 2018 roku został odnowiony w pracowniach tegoż muzeum.

 

Opracował: Mariusz Niestrawski

Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie


powered by